Buzdolabı Ses Yapıyor

Buzdolabı ses yapıyorsa bu ne anlama gelir?

Buzdolabı, çalışan bir makinedir ve tamamen sessiz olması beklenemez. Sahada yıllardır aldığımız çağrıların önemli bir bölümü, aslında cihazın normal çalışma seslerinden kaynaklanır. Kompresörün düşük tonlu uğultusu, soğutucu gazın borularda dolaşırken çıkardığı fokurtu ve şırıltı, buz çözme sırasında damlayan suyun sesi ve gövdedeki plastiğin soğuyup ısınırken yaptığı çıtırtı genellikle sorun değildir. Özellikle yeni No-Frost ve inverter modeller, eski dolaplardan farklı bir ses karakterine sahiptir; kompresör tamamen durup çalışmak yerine düşük devirde sürekli döndüğü için alışık olmadığınız hafif bir vızıltı duyabilirsiniz.

Dikkat edilmesi gereken, sesin türü, şiddeti ve zamanla değişmesidir. Yeni ortaya çıkan, giderek yükselen, ritmik tekrar eden ya da metalik-vurmalı bir ses çoğu zaman bir şeylerin yolunda gitmediğini gösterir. En sık karşılaştığımız nedenler arasında dolabın dengesiz durması, arka tarafın duvara veya mobilyaya temas etmesi, No-Frost fanına buz sürtmesi, kompresör lastik takozlarının yorulması ve start rölesi kaynaklı klik sesleri bulunur. Aşağıda önce kendi başınıza güvenle yapabileceğiniz kontrolleri, ardından her teknik nedeni tek tek açıklıyoruz.

Servisi aramadan önce yapabileceğiniz güvenli kontroller

Bir teknisyen çağırmadan önce, birkaç dakikanızı ayırıp yapabileceğiniz basit kontroller çoğu zaman sesin kaynağını ortaya çıkarır. Bu adımların hepsi güvenlidir; dolabın içini açmayı ya da elektrikli parçalara dokunmayı gerektirmez.

• Terazisini kontrol edin: Dolabı hafifçe iterek sallanıp sallanmadığına bakın. Ayaklardan biri boştaysa cihaz kompresör çalışırken titreşir ve gürültü yapar. Ön ayakları, dolap yere tam basacak ve hafifçe geriye yatacak şekilde ayarlayın.
• Arka ve yan mesafeyi ölçün: Dolabın arkası duvara, yan gövdesi ise dolap/mobilyaya değmemeli. Temas eden noktalar, kompresörün titreşimini büyük bir hoparlör gibi yayar. Arkada en az birkaç santim boşluk bırakın.
• Üstündeki ve içindeki eşyaları düzenleyin: Dolabın üzerine konan şişe, tabak ya da kutular titreşimle çınlayabilir. İçeride birbirine değen cam şişe ve kaplar da metalik ses üretir.
• Fişi çekip dinleyin: Sesi tam ayırt edemiyorsanız, fişi 2-3 dakika çekin. Ses tamamen kesiliyorsa kaynağı kompresör veya fan gibi elektrikli bir parçadır. Tekrar takınca sesin nereden geldiğine kulak verin: alttan (kompresör bölgesi) mi, dondurucu arkasından (No-Frost fan) mı?
• Arka kondenseri gözden geçirin: Fiş çekiliyken dolabın arkasındaki tel ızgara/boru grubunun aşırı tozlanıp tozlanmadığına bakın. Tozlu kondenser kompresörü daha çok zorlar ve sesi artırır.
• Tahliye tepsisini kontrol edin: Bazı modellerde kompresörün üzerindeki buharlaşma tepsisi yerinden oynayınca tıkırtı yapar; yerine oturduğundan emin olun.

Bu kontrollerden sonra ses geçtiyse sorun büyük olasılıkla mekanik bir denge meselesiydi. Ses sürüyor ya da içeriden geliyorsa, aşağıdaki teknik nedenlere geçebiliriz.

Sesin türüne göre olası nedenler

Buzdolabının çıkardığı sesin karakteri, arızanın yönünü bulmakta en güçlü ipucudur. Aşağıdaki tablo, en sık duyulan sesleri olası nedenleri ve ilk yapılması gerekenlerle birlikte özetliyor.

Tabloda gördüğünüz gibi, seslerin bir kısmı tamamen normal, bir kısmıysa içeriden uzman gözüyle bakılmasını gerektirir. Şimdi teknik nedenleri parça parça açalım.

Ses yapan buzdolabında sık görülen teknik nedenler

Dolabın alt arka bölümünde bulunan kompresör, soğutmanın kalbidir ve seslerin çoğu bu bölgeden gelir. Kompresör, gövdeye lastik takozlar (susturucu ayaklar) ile bağlanır. Yıllar içinde bu takozlar sertleşir veya yorulursa, kompresörün titreşimi doğrudan gövdeye geçer ve belirgin bir gürültüye dönüşür. Benzer şekilde kompresörden çıkan ince bakır susturucu ve gaz borularının gövdeye ya da birbirine sürtmesi de metalik bir vızıltı yaratır; bu boruların araları açıldığında ses kesilir.

Kompresörün yanında bir de kondenser fan motoru bulunur (özellikle No-Frost ve statik-fanlı modellerde). Bu fanın kanadına toz-tüy dolanması ya da yatağının kuruması, dönerken takırtı veya uğultu çıkarmasına yol açar. No-Frost dolaplarda en çok atlanan neden ise dondurucu arkasındaki evaporatör (buхарlaştırıcı) fanıdır. Buz çözme sistemi tam çalışmadığında evaporatör bölgesinde biriken buz, fan kanadına sürterek düzensiz, tekrarlayan bir çıtırtı-takırtı üretir. Bu sesi genellikle dondurucu kapısını açtığınızda daha net duyarsınız ve fanın önündeki buzlanma çözülene kadar sürer.

Elektriksel tarafta ise start rölesi (PTC röle) ve termik koruma öne çıkar. Kompresör her devreye girmeye çalıştığında "tık" sesi verip susuyor, arkasından tekrar deniyorsa, röle veya kompresör sargıları zorlanıyor olabilir. Bu durumda dolap ya hiç soğutmaz ya da aralıklı soğutur; ısrarla denemeye devam etmek kompresöre zarar verir. Termostat, defrost zamanlayıcı ve elektronik kart gibi parçalar doğrudan yüksek sesin kaynağı olmasa da, buz çözme döngüsünü bozarak dolaylı yoldan (fana buz sürtmesi gibi) ses arızalarına yol açabilir. Kompresörün kendisinin içten yorulması, boğuk ve giderek yükselen bir uğultuyla kendini belli eder ve bu, yerinde ölçüm gerektiren ciddi bir durumdur.

Ne zaman mutlaka servise başvurmalısınız?

Denge, mesafe ve eşya düzeni kontrollerini yaptığınız halde ses geçmiyorsa ya da baştan içeriden geliyorsa, artık işi bir teknisyene bırakmanın zamanı gelmiştir. Aşağıdaki durumlarda cihazı zorlamadan servise başvurmanızı öneririz:

• Ses giderek yükseliyor, boğuk bir uğultuya dönüşüyor ve dolap eskisi kadar iyi soğutmuyorsa.
• Kompresör bölgesinden tekrarlayan klik/tık sesi geliyor ve dolap aralıklı çalışıyor ya da hiç soğutmuyorsa.
• Dondurucu arkasından metalik takırtı geliyorsa; bu genellikle fana buz sürtmesini işaret eder ve defrost sistemiyle birlikte kontrol edilmelidir.
• Sesle birlikte yanık koku, aşırı ısınan bir bölge, atan sigorta veya alttan su birikmesi varsa. Bu belirtilerde fişi çekip cihazı çalıştırmayı bırakın.

Özellikle soğutucu gaz devresi, kompresör değişimi ve gaz dolumu gibi işlemler basınç ölçümü, özel ekipman ve sertifikalı müdahale gerektirir; ev tipi deneme yanılmayla yapılamaz ve güvenlik riski taşır. Elektrikli parçalarda (röle, fan motoru, kart) da yanlış müdahale hem cihaza zarar verir hem elektrik çarpması riski doğurur. Bu noktada sesi ve varsa dolabın soğutma davranışını not alıp 0850 471 01 64 numaralı hattımızdan bize ulaşabilirsiniz; çoğu durumu daha ilk görüşmede birlikte daraltabiliriz.

Sesi azaltan önleyici bakım ve bağımsız servis notumuz

Buzdolabınızın uzun süre sessiz ve verimli çalışması için birkaç basit alışkanlık büyük fark yaratır. Bunları düzenli uygularsanız, ses arızalarının önemli bir kısmını baştan önlersiniz:

• Yılda bir-iki kez arka kondenseri temizleyin. Fişi çekip arkadaki tel ızgara/boru grubunun tozunu süpürge fırçasıyla alın; tozlu kondenser kompresörü zorlar, ısıyı ve sesi artırır.
• Dolabı doğru konumlandırın. Arkada ve yanlarda hava boşluğu bırakın, düz ve sağlam bir zemine oturtun, ayaklarını terazileyin.
• Kapı contalarını kontrol edin. Yıpranmış conta dolaba fazla nem ve sıcak hava kaçırır; bu da No-Frost sistemde buzlanmayı, dolayısıyla fan sesini tetikler.
• Aşırı doldurmayın ve sıcak yemek koymayın. Hava dolaşımını engelleyen yükleme, kompresörün daha uzun ve yüksek sesle çalışmasına yol açar.
• Buzlanma fark ederseniz erken davranın. Dondurucu arkasında görünür buz birikmesi varsa, defrost sistemi tam çalışmıyor olabilir; bu, ilerideki fan sürtme seslerinin habercisidir.

Son olarak açıkça belirtelim: Onarıyoruz Teknik Servis, bağımsız (özel) bir teknik servistir; herhangi bir markanın yetkili servisi değildir ve markalardan bağımsız çalışır. Cihazınız hâlâ garanti kapsamındaysa, garantinizi kaybetmemek için önce üreticinin yetkili servisine başvurmanızı öneririz. Garanti süresi dolmuş dolaplarda ise bağımsız servis çoğu zaman daha hızlı ve pratik bir çözüm sunar. Fiyatlandırmada yaklaşımımız nettir: telefonda rastgele rakam vermek yerine, yerinde inceleme sonrası arızayı ve değişecek parçayı gösterip şeffaf biçimde bilgilendirir, onayınız olmadan işlem yapmayız.